Wydawnictwo Publicus Sp. z o.o.
04-260 Warszawa, ul. Jedwabnicka 1
tel/fax: +48 22 610 10 99 w. 26
Bank Zachodni WBK SA XVII Oddział Warszawa 
08 1090 1753 0000 0001 1981 0954

Ostrzeżenie

JUser::_load: Nie można załadować danych użytkownika o ID: 77.

piątek, 27 czerwiec 2014 00:15

BEZPIECZEŃSTWO SPOŁECZNOŚCI LOKALNYCH, CZYLI RAZEM BEZPIECZNIEJ

Napisane przez 

Bezpieczeństwo społeczności lokalnych ma swoje, bardzo ważne, miejsce w ramach bezpieczeństwa wewnętrznego państwa, czy bezpieczeństwa narodowego. Stanowi również istotny punkt odniesienia dla postrzegania i rozumienia  bezpieczeństwa we współczesnym świecie.

Społeczności lokalne mogą generować i kumulować szczególne wartości i więzi społeczne, utrwalające poczucie własnej tożsamości narodowej, patriotyzmu i przywiązania do „małej Ojczyzny”. Mogą również stanowić czynnik negatywny, hamujący postęp oraz rozwój społeczny i cywilizacyjny.

CZAS TRANSFORMACJI

Czas transformacji przyniósł Polsce radykalne zmiany ustrojowe, polityczne, gospodarcze, społeczne i kulturalne. Podsumowujemy w tym roku minione ćwierćwiecze, świętując dokonania, podkreślając radykalny charakter i szeroki zakres pozytywnych zmian.

Przemiany te przyniosły również zjawiska negatywne, w tym m. in. osłabienie dyscypliny społecznej i frustrację u wielu osób z rozbudzonymi oczekiwaniami (wobec braku możliwości ich zaspokojenia) oraz wyzwalały motywacje do zachowań antyspołecznych. Rezultatem tego był wzrost przestępczości, alkoholizm, narkomania, a także rozluźnienie się więzi społecznych. Ludzie stawali się w stosunku do siebie coraz bardziej anonimowi, unikając szerszych kontaktów środowiskowych.

Osłabienie kontroli ze strony otoczenia, powstawanie różnych subkultur z własnymi wewnętrznymi normami, rodziło egoistyczne zachowania członków społeczności lokalnych – najczęściej w postaci patologii społecznych – i wywoływało wzrost poczucia zagrożenia bezpieczeństwa w przeważającej ich części.

Taka sytuacja prowadziła z kolei do uciekania się coraz częściej do mechanizmów i instytucji o charakterze formalnym. Dodanie do ich obowiązków nowych zadań powoduje jednak przeciążenie i mniejszą sprawność. Następuje wzrost zagrożenia bezpieczeństwa ze strony przestępczości pospolitej  i zorganizowanej. Nasila się też wrażenie, że współczesne państwo coraz gorzej radzi sobie z realizacją swego podstawowego obowiązku, czyli zapewnienia bezpieczeństwa obywateli.

Wszystko to wymaga zmiany podejścia do kwestii przestępstw i prewencji kryminalnej. Przede wszystkim uznania, że przestępczość nie jest zjawiskiem oderwanym od konkretnej rzeczywistości społecznej, przeciwnie – jest ściśle powiązana z warunkami lokalnymi.

Przestępcy najczęściej wywodzą się z tej samej społeczności lokalnej. Zwłaszcza, gdy chodzi o drobną i średnią przestępczość, skierowaną przeciwko mieniu, także o zakłócenia spokoju i porządku publicznego, czy drobniejsze przestępstwa przeciwko osobie. Dlatego występowanie tych przestępstw możemy ograniczać, wdrażając w życie efektywne programy prewencyjne, opierające się na lokalnym współdziałaniu policji z obywatelami.

ZMIANA STRATEGII DZIAŁANIA POLICJI

Z jednej strony, powinna więc nastąpić zmiana strategii działania policji: policja powinna odstąpić od tradycyjnego działania, obejmującego reagowanie na zdarzenia, z korzyścią dla działań opartych przede wszystkim na budowie zaufania i nawiązywaniu współpracy ze społecznością lokalną. Zaufanie i współpraca ma nie tylko zwiększyć efektywność działania, ale również uświadamiać mieszkańcom zagrożenia i możliwości zapobiegania im.

Z drugiej strony, niezbędna jest aktywizacja społeczności lokalnej, w celu wytworzenia zbiorowego poczucia współodpowiedzialności za terytorium. Są to zwłaszcza różne formy i przejawy tzw. czujności sąsiedzkiej, które w znacznym stopniu przyczyniają się do poprawy bezpieczeństwa społeczności lokalnej. Ważnym przedsięwzięciem w zakresie budowy lokalnych strategii prewencji przestępczości powinna być diagnoza aktualnego stanu bezpieczeństwa i potencjalnych zagrożeń w najbliższej przyszłości.

W budowaniu poczucia bezpieczeństwa w społeczności lokalnej ważną rolę ma do spełnienia młodzież, zarówno ze względu na jej podatność na działania patologiczne, jak i na aktywność, którą można spożytkować w formie działań na rzecz poprawy bezpieczeństwa swojego i innych. W wielu polskich miastach były i są więc podejmowane różne programy, mające na celu przede wszystkim działania prewencyjne zapobiegające przestępczości nieletnich.

PROGRAMY I DZIAŁANIA PREWENCYJNE

Policja – jako instytucja publiczna – nie jest dziś jedyną organizacją, mającą na celu zapewnienie bezpieczeństwa. Pojawiło się wiele instytucji, organizacji społecznych i firm prywatnych, których celem jest ochrona ludzi przed przestępcami. Obserwuje się stopniowe przenoszenie zadań w zakresie zapewniania bezpieczeństwa – z państwa na obywateli i organizacje pozarządowe. W społecznościach lokalnych wzrasta znaczenie innych poza policją organizacji, które z jednej strony przyjmują postać zinstytucjonalizowaną (straże miejskie, firmy ochroniarskie), a z drugiej – formy organizacji społecznych i stowarzyszeń.

Policja jako instytucja państwowa powołana do zapewniania bezpieczeństwa publicznego powinna zatem ściśle współpracować z innymi organizacjami mającymi podobne cele, bowiem bez aktywnej pomocy społeczności lokalnej trudno sobie wyobrazić skuteczną walkę z przestępczością. Policja nie jest w stanie realizować w izolacji społecznej swoich ustawowych zadań. Z kolei społeczeństwo powinno mieć coraz pełniejszą świadomość potrzeby udzielania pomocy i wsparcia organom ścigania. Konieczna jest zatem społeczna akceptacja działań policji.

Rozwiązywanie problemów bezpieczeństwa w środowisku lokalnym opiera się na współpracy policji ze społeczeństwem. Tylko w ten sposób można osiągnąć oczekiwane wyniki. W działaniu na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa, jakie ma do wykonania policja, nie do przecenienia jest dobra współpraca z mieszkańcami, co ułatwi wszelkie działania prewencyjne. Taka współpraca spoczywa w pierwszym rzędzie na  dzielnicowym – jako odpowiedzialnym za bezpieczeństwo w swoim rejonie działania. Jest to policjant pierwszego kontaktu, pracujący dla społeczności lokalnej, będący rzecznikiem policji wobec mieszkańców i rzecznikiem mieszkańców w stosunku do miejscowej policji.

Aktywizowanie się społeczności lokalnych w ramach grup samoobrony może stanowić podstawę budowania lokalnej koalicji na rzecz bezpieczeństwa. W jej skład mogliby wchodzić przede wszystkim  pracownicy pomocy socjalnej, strażnicy miejscy, kuratorzy sądowi, sędziowie, pielęgniarki środowiskowe, pedagodzy szkolni, prokuratorzy, księża, pracownicy spółdzielni mieszkaniowych, liderzy młodzieżowi, przedstawiciele władz samorządowych, wolontariusze i przedstawiciele organizacji pozarządowych. Mogłaby ona kreować wspólne przedsięwzięcia prewencyjne, jak również  analizować prawne i praktyczne możliwości takich przedsięwzięć.

SAMORZĄD GMINNY

To do zadań samorządu gminnego należy zapewnienie realizacji potrzeb społeczności lokalnych w zakresie bezpieczeństwa. Rada gminy posiada np. możliwość rozstrzygnięcia spraw z zakresu porządku publicznego w drodze referendum gminnego; może określić sposób i zakres działania zarządu gminy, służącego utrzymaniu porządku publicznego; ma też możliwość planowania w budżecie gminy środków na działalność w tym zakresie; może podjąć decyzję o utworzeniu przedsiębiorstwa, którego działalność będzie posiadać znaczenie dla sprawy utrzymania porządku publicznego; ma prawo uchwalenia przepisów, mających znaczenie dla wprowadzenia i utrzymania stanu porządku publicznego, np. w zakresie korzystania z gminnych obiektów użyteczności publicznej.

Przewodniczący zarządu gminy (prezydent, burmistrz, wójt) może wydawać decyzje administracyjne, dotyczące utrzymania porządku publicznego. Rady gmin mogą powołać związek komunalny, jeśli dzięki niemu sprawy porządku publicznego miałyby być lepiej prowadzone. Mogą zawrzeć stosowne porozumienie, a nawet utworzyć stowarzyszenie gmin. Umożliwia to rozwinięcie praktycznej działalności i podejmowanie inicjatyw rzeczywistej ochrony bezpieczeństwa. Działalność samorządu w tym zakresie jest coraz bogatsza i zróżnicowana, a w ciągu ostatnich lat intensywnie się rozwija.

SAMOORGANIZACJA SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ

W sytuacji, kiedy w latach 90. następowało pogorszenie społecznego poczucia bezpieczeństwa, a policja i inne instytucje odpowiedzialne za bezpieczeństwo napotykały na trudności z zapewnieniem jego oczekiwanego poziomu, niezbędna stała się samoorganizacja członków społeczności lokalnych w  celu  ochrony bezpieczeństwa własnego i innych.

Nastąpiło to w sytuacji, gdy ludzie, którzy boją się stać ofiarą przestępstwa, ze strachu zmieniają swoje przyzwyczajenia i pogarszają standard życia. Pozostają wieczorem w domu, czynią twierdzę z własnego domu lub mieszkania, na ulicy przechodzą na drugą stronę widząc obcych, nadkładają drogi, żeby ominąć miejsca niebezpieczne. Strach i reakcje człowieka nawzajem się nakładają. Strach skłania do zmiany zachowania i porzucenia przyzwyczajeń, a z kolei bojaźliwe zachowanie wzmaga strach.

Jednym z ważniejszych kierunków działań dla poprawy bezpieczeństwa społeczności lokalnej, oprócz działań instytucji publicznych i samorządowych są inicjatywy obywatelskie. Skutkiem tych inicjatyw są głębsze więzi, powstające w wyniku lepszego poznania się, udzielania pomocy, czy przeciwdziałania anonimowości w miejscu zamieszkania.

Można powiedzieć, że zwiększające się zagrożenie stania się ofiarą przestępstwa rodzi konieczność przeciwdziałania tej sytuacji. Zagrożeni przestępstwem częściej zmieniają swoje zachowania i podejmują działania w celu zredukowania niebezpieczeństwa, jakie im grozi.

GRUPY SĄSIEDZKIEJ CZUJNOŚCI

Oprócz indywidualnych zachowań, mających na celu obronę przed przestępstwem, mieszkańcy mogą podejmować działania wspólne. Do najbardziej typowych należą tzw. grupy sąsiedzkiej czujności oraz patrole obywatelskie. Kolektywne sposoby samoobrony przybierają postać od spontanicznej nieformalnej grupy sąsiedzkiej po zarejestrowane w sądzie stowarzyszenia i fundacje.

Podstawą funkcjonowania grupy sąsiedzkiej jest – z jednej strony – prawdopodobieństwo realnego ograniczenia przestępczości dzięki wzmocnionej kontroli społecznej w sąsiedztwie, a z drugiej strony – poprawa poczucia bezpieczeństwa poprzez świadomość, że podejmując wspólne działania, w razie konieczności mogą liczyć na pomoc sąsiedzką.

Korzyści, jakie płyną z samoorganizacji obywateli w grupy sąsiedzkiej czujności, to wzrost nieformalnej kontroli społecznej, wzrost odpowiedzialności za innych mieszkańców i przede wszystkim – ograniczenie możliwości działania okazjonalnym przestępcom. Jednakże grupy sąsiedzkie nie mogą zastępować policji. Na policji spoczywa bowiem ustawowy obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa obywatelom.

RAZEM BEZPIECZNIEJ

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych od 2007 roku koordynuje Rządowy program ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań „Razem bezpieczniej”, którego celem jest aktywizacja i wspieranie inicjatyw lokalnych na rzecz poprawy bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Program, który w kolejnych latach wspierany jest środkami budżetowymi (w 2012 roku była to kwota 3 mln złotych), zmierza do zwiększenia poczucia bezpieczeństwa wśród mieszkańców, zapobiegania przestępczości i aspołecznym zachowaniom, poprawy wizerunku policji i wzrostu zaufania społecznego do tej służby, a wreszcie – aktywizacji lokalnych partnerstw różnych podmiotów działających na rzecz poprawy bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W ramach Programu funkcjonuje m. in. Bank Dobrych Praktyk, obejmujący obecnie blisko trzysta inicjatyw lokalnych, powiatowych, wojewódzkich i ogólnopolskich, stanowiących różnorodne przykłady realizacji jego celów. Mogą one stanowić cenną pomoc dla ewentualnych naśladowców.

W skład Zespołu wspierającego koordynację programu „Razem bezpieczniej” przez MSW wchodzą przedstawiciele kilkunastu resortów oraz wielu instytucji państwowych. Od strony administracji państwowej zapewnia to możliwość skutecznego przezwyciężania tzw. biurokratycznych barier oraz lepszego rozpoznania prawidłowości i skuteczności wydawania pieniędzy budżetowych na wsparcie różnych przedsięwzięć.

Konkludując ten wstępny i pobieżny przegląd problemów dotyczących bezpieczeństwa społeczności lokalnych (będą one przedmiotem kolejnych publikacji), chciałbym zwrócić uwagę na następujące kwestie:

•             po pierwsze: rządowy program bardzo by pewnie zyskał, gdyby w jego realizację zaangażowano pełniej – i w różnych formach – liderów społecznych i liderów opinii publicznej, którzy mogliby stanowić przeciwwagę dla obecnego przechyłu instytucjonalno-biurokratycznego;

•             po drugie: zasługuje na większą promocję, a jednocześnie analizę i weryfikację, celowość i skuteczność podejmowanych inicjatyw, głównie na różnych szczeblach administracji rządowej i samorządowej;

•             po trzecie: kwota 3 mln złotych rocznie przeznaczana na wsparcie inicjatyw w zakresie bezpieczeństwa społeczności lokalnych nie wygląda oszałamiająco na tle innych dotacji budżetowych, zwłaszcza, że w prostym przeliczeniu jest to nieco ponad 1200 złotych na gminę; trzeba się chyba bardziej przyłożyć, żeby było co dotować, i bardziej wysilić, żeby było wsparcie znaczące.

Lock full review www.8betting.co.uk 888 Bookmaker

PARTNERZY